Глобална Системска Криза - Европската Унија на крстопат во 2010: соизвршители или жртви на колапсот на доларот?

Глобална Системска Криза - Европската Унија на крстопат во 2010: соизвршители или жртви на колапсот на доларот?

Global Systemic Crisis – The European Union at a crossroads in 2010: an accomplice or a victim of the collapse of the dollar?

- Public announcement GEAB N°38 (October 16, 2009) -

Главните делувачки трендови во 4 и 5 фаза од глобалната системска криза (фаза на декантацијата и фаза на глобална геополитичка дислокација) секојдневно се разоткриваат. Сега секој сфати дека Соединетите Држави пропаѓаат во една неконтролирана спирала од широка несолвентност на земјата и голема неспособност на американската елита за спроведување на неопходните решенија. Претскажаниот дефолт на САД е во тек, видливо преку примерот со падот на доларот и бегството на капиталот од земјата, само името на ликвидаторот и признавањето на стечајот се уште се непознати, но не за долго. По примерот на својот лидер, Западениот Блок (кого Јапонија го напушти, со целосно спроведување на нова политичка, економска, финансиска и дипломатска политика), е во тотално распаѓање симболизирано преку НАТО коалицијата во Авганистан.

Според LEAP/E2020, во 2010 година, Европската Унија пред која има четири основни стратешки барања, ќе биде принудена да превземе бројни итни одлуки во контекст на брзиот колапс на земјите од Западниот камп кој може да се сумира како судбина на американскиот долар. Одлуките донесени од страна на ЕУ ќе ја дефинира улогата која Европејците ќе ја играат во пост-кризниот свет: или тие ќе започнат да се појавуваат како клучни играчи во доделувањето на друга улога на светот и истакнување на сопствената визија за иднината со барање на партнери не исклучувајќи однапред никого, или тие ќе останат доброволни жртви на тонечкиот Западен Блок, слепо следејќи го падот на Вашингтон во пеколот. Во првиот случај, ЕУ ќе ја исполни својата историска задача на возобновување и превземање на европското кормило над сопствената колективна судбина; во вториот, само ќе се потврдат како еквивалент на СЕВ (Совет экономической взаимопомощи), привезок на заштитничката суперсила без сопствена иднина.

Тешките трендови веќе се видливи, кои, според нашиот тим, започнаа да ја туркаат Европа во неколку предвидливи насоки. Сепак, интелектуалните слабости на тековното европско политичко раководство (во ЕУ и во земјите-членки) не присилуваат да ги омекнеме нашите предвидувања.

Во секој случај, бидејќи ЕУ е најголемата светска економска и трговска сила, континуираниот развој на овие тенденции наскоро директно ќе влијае на голем број на крупни економски, финансиски и стратешки фактори: девизениот курс, стоковните цени, растот, општествени системи, буџетските биланси, глобалното владеење ...

Во ова 38 издание на GEAB, покрај "стратешките и оперативните препораки за преживување на кризата" и со тоа "кризно-поврзаните антиципации за ризичните земји за 2009-2014", нашиот тим реши да ги анализира четирите барања за кои ЕУ ќе биде принудена да ги пронајде одговорите полни со последици:

1. Во обраќање кон неуспехот на монетарниот систем базиран врз американските долари, не станувајќи беспомошна кога 1EUR = 2USD
2. Во избегнувањето на експлодирачките буџетски дефицити како оние во САД и во Велика Британија
3. Одговарајќи на заострувањето на кризата Иран/Израел/САД и војната во Авганистан, со дефинирање на специфичен европски став
4. Научувајќи како независно и конструктивно да се справи со новите клучните играчи од пост-кризниот свет: Кина, Индија, Бразил и особено Русија.

Невозможно е да се замисли чекање подоцна од 2011 година за справување со сите овие клучни аспекти (од суштинско значење за Европјаните и остатокот од светот). Замислете само што ќе се случи доколку Европјаните останаат пасивни подоцна од 2010 година, додека се соочуваат со овие четири барања:

1. Ако Европејците сакаат да видат што ќе се случи додека доларот оди низ мијалникот, нивниот извоз во САД и во долар-врзаните земји драстично ќе падне, влошувајќи ја економската и социјалната криза во ЕУ.
2. Ако Европејците, особено нивните лидери, дозволат јавните дефицити да нараснат, како што Франција прави во моментов, Еврозоната многу брзо ќе стане плен на длабоките несогласувања помеѓу Северна и Јужна Европа.
3. Ако европските лидери се согласни да се следи линијата на Израел / Вашингтон во справувањето со иранското нуклеарно прашање и застане зад администрација на Обама во врска со Авганистан, тие наскоро ќе бидат соочени со растечко јавно незадоволство на што не се подготвени, ниту се во добра позиција да се соочат,  тоа е гаранција за сериозна политичка нестабилност во секоја од земјите членки.
4. Ако Европејците се задоволни во одбивањето независно да дебатираат за заедничките интереси кои ги имаат со Кинезите, Индијците, Русите и Бразилците, тие доброволно самите ќе се лишат од било какви средства да ги изложат своите перспективи на претходните три прашања, како што без нив нема постигнување на значајни поместувања.



Историски промени на учеството во глобалниот БДП (1500-2008) на Кина и Индија - Извори: Блумберг / Gluskin Sheff - 2009

Според нашите истражувачи, 2010, секако е клучна година за Европејците и нивната колективна иднина. Односот на ЕУ, а особено на еврото, визави доларот ќе биде решавачки за Европејците, како и за доларот и светскиот монетарен поредок во целина. Не дека Европејците ја бираат година (2010) или предметот (доларот) (лидерите на Евроленд сигурно ќе сакаат да продолжат со нивниот «business as usual»), но историјата е многу иронична во повикувањето блеф за САД "сојузниците": да се потоне сега со Вашингтон или да се плива  без Вашингтон.

Во контекст на сите случувања кои се вклучени во тековната глобална системска криза, времето минува низ процесот на контракција: настаните се случуваат многу побрзо. На оваа тема, ние сме изненадени кога ќе ги слушнеме различните “експерти“ како го опишуваат написот на Роберт Фиск насловен како “Пропаѓањето на доларот“ - каде што авторот укажува на тоа дека Русите, Кинезите, Франција, Јапонија и земјите производители на нафта од Заливот ќе разговараат за идејата околу формирањето цена на нафтата во друга валута од американскиот долар во рок од девет години - како ексцентричен. Според LEAP/E2020, единствениот изненадувачки елемент во оваа анализа е деветгодишното одлагање. Всушност, ова ќе се случи многу порано, во рок од две години, под притисок на настаните.

Со цел да се реализира вонредното забрзување на историјата креирано од кризата, да се потсетиме каде се наоѓаше светот пред девет години. Пред девет години, Џорџ Буш беше номиниран; 9/11 ќе се случи во две години од тогаш, САД не беа заглавени во Авганистан ниту во Ирак; Катрина се уште го немаше уништено Њу Орлеанс; едно евро вредеше 0,9 USD; Русија беше земја препуштена самата на себе, ЕУ го подготвуваше уставот со замисла да биде популарен, Кина беше слаб меѓународен играч; американската економија се покажуваше пред светот како пример и Велика Британија го проповедаше ултра-либерализмот ширум Европа; Wall Street инвестициските банки се чинеа непобедливи, ... листата може да продолжи и натаму. Вредно за истакнување е дека секој од овие настани се чинеше незамислив за најголемиот број "експерти" на само неколку недели пред тие да се случат. Затоа, всушност, многу е наивно да веруваме дека ќе поминат девет години додека нафтата се продава во друга валута освен во долари, валута сосема зависна од волјата на централните банки (патем кажано, се повеќе “лоша“ волја) да се купува, да купуваат и купуваат само заради сопствениот опстанок.

Уште во второто тримесечје од 2009 година, централните банки од целиот свет престанаа да акумулираат американски долари (на американскиот долар отпаѓаат само 37 отсто од нивните валутни купувања, додека тие учествуваат со 63 отсто на сметката на нивните резерви). Уште во јули 2009, близу 100 милијарди американски долари вреден нето капитал избега од САД, токму во тој момент кога САД тврдеше дека може да привлече повеќе од 100 милијарди американски долари месечно како помош при финансирањето на федералниот дефицит (да не зборуваме за другите дефицити).

Во оваа ситуација, основното прашање кое мора да се постави е: кој навистина секој месец ги купува овие трезорски обврзници во вредност од 100 милијарди долари? Сигурно тоа не се американските граѓани, задолжени вон секоја мерка, без заштеди или кредит. Секако не странските приватни инвеститори, се повеќе и повеќе загрижени за состојбата на американската економија. Сигурно не централните банки на Кина, Русија или Јапонија, повеќе загрижени околу кратењето на нивните купувања на долгорочни обврзници, па дури и почнуваат да ги продаваат своите ДЦК или ги разменуваат нивните долгорочни обврзници за краткорочни. Чудно трудно, се чини единствено Банката на Англија има ваков апетит. Затоа, ни остануваат само "вообичаено сомнителните“, односно, ФЕД и нивната мрежа на “примарни дилери“. "Печатењето пари" се случува во многу поголеми размери отколку признаеното од страна на Федералните Резерви со нејзината официјална политика на “квантитативно олеснување“.



Промена во странските купувања на долгорочни американски хартии од вредност (1979 - 2009) - Извор: Market Oracle / Sean Brodick - 09/2009

И како што Америка објави годишнен федерален буџетски дефицит од 1.000 милијарди долари во текот на секоја година од следната деценија, кој искрено верува дека остатокот од светот ќе може да прифати повеќе од девет години да биде исплаќан во смешни пари? Можеби оние кои го сметаа за невозможен колапсот на Вол Стрит во септември 2008 година? Или оние кои сметаат дека Обама ќе ја промени Америка и светот (очигледно, постојат и такви, како оние завеани во норвешките снегови, одговорни за доделувањето на Нобеловата награда за мир)? Или пак оние другите кои инсистираат во размислувањето дека американскиот потрошувач ќе се крене од пепелта и ќе го предводи светот во “невозможното заздравување“?

За разлика од минатата година, ниедна паника нема да донесе спасување на доларот. Овој пат, американската валута повеќе се гледа како шарлатан отколку како засолниште. Навистина раздвојувањето на остатокот на светот (Азија, Јужна Америка и особено Европа) е во тек и токму тоа е причината зошто 2010 е така клучна година за Европјаните. Ако тие не сторат ништо околу тоа, еврото ќе стане безбедоносен-рај валута и тоа ќе расне се додека не ја загуши европската економија. Затоа Еврозоната мора да биде поагресивна и да разговара со останатите големи економски и финансиски играчи како би го избегнала растежот на Еврото во однос на Јуанот, Јенот и другите валути на своите трговски партнери.

Од овој аспект, ЕУ нема избор: секојдневното купување милијарди американски долари не може да биде трајна политика, долари кои секој ден  губат од вредноста како резултат на зголемувањето на брзината со која тие се печатат. Покрај тоа, Европската Унија е во најсилната позиција да преговара со ММФ за сузбивање на американското право на вето и за споделување на моќта со растечките светски сили.



Релативната тежина на големите играчи во светското богатство - Извор: ММФ - 2009

Како и обично, надворешните настани ќе ги поттикнат Европејците да делуваат на обединувачки и проактивен начин. Во овој случај, според LEAP/E2020, прашањето на доларот ќе биде силен поттик за европска акција во 2010 година. Историјата, чија единствена “смисла“ е смислата за иронија, како што често потсетува на нашиот тим, очигледно е подготвена да им ја додели на Европејците улогата за која сите сметаа дека ќе бидат доделена на Кинезите ...

------------------------------------------------

И малку да прокоментирам. Global Europe Anticipation Bulletin е билтен кој ги проучува системските трендови од сериозен европски маштаб. Секако, како јавно достапен, има намена да охрабри и влијае на одредени процеси и актери, и има благо навивање или занемарување, но тоа никако не значи дека точно не ги детектира основните двигателни процеси и трендови, уште помалку дека изнесува неточни податоци. Утепав два и кусур часа да го средам и исправам она што го даде гугл транслејт на македонски. Чуму трудот? Иронично, не мислам дека поттурањето под нос, или објавувањето на блог, на квалитетни информации за системските прашања кои во добра мера ќе ја одредуваат судбината на нациите и поединците, дека воопшто нешто битно ќе промени. Персонално не се обраќам кон никого, ниту записот е во таа функција. Едноставно, пркосам, како љубител на квалитетни балкански драми. Таа иронична кучка досега никогаш не потфрлила, барем во нашиот случај.

Tags: , , , , , , ,

2 Responses to “Глобална Системска Криза - Европската Унија на крстопат во 2010: соизвршители или жртви на колапсот на доларот?”

  1. Новица says:

    Викенд со предвидувања и сценарија. 2 дена само тоа читам :)

  2. Џаман says:

    Дај набаци некој линк со интересни ил квалитетни ствари :)

Leave a Reply