Да започнам со сцена од филмот "Down by Law" од Jim Jarmusch каде тројцата јунаци протестираат од затворската ќелија.

Луцидниот Сеад Џигал, коблогер  на оваа платформа, не почести со ислкучително интересен запис. Чуму протести? Првата причина поради која ми се допадна текстот е што Џигал говори за систем. Тоа е мое лично поле на интерес И втората причина е што текстот има еден клучен пасус кој ја погодува суштината на проблемот, не само во либерално граѓанскиот модел на државно управување. Коректната анализа и начинот на кој е пренесена пораката за причините и потребата за протестирање во систем базиран на граѓанинот е дополнителен плус.

Овие протести го разобличија тоа и стана јасно дека на Македонија повеќе од каква било промена на власт и треба промена на моделот на практикување на власта. Процесот на напуштање на партискиот монопол врз демократијата (подржан од корумпирани медиуми, инструментализирани НВОа, платени институти и интелектуалци, псевдо-експерти и др.) е неодложен. Се разбира, таа промена и давање „столче“ за граѓанинот во одлучувањето КАКО а не КОЈ владее нема да биде лесно, но тоа е право кое ни припаѓа и од кое граѓанинот не смее да се откаже. Постоечката партиска демократија нужно е да се придвижи кон вистинска граѓанска демократија, тоа им го должиме на поколенијата кои доаѓаат и за кои немаме оправдание ако за таа работа сме потрошиле 30 години од независноста.

За да се променат нештата треба да се промени како тие работат. Начинот претходи и го дефинира моделот. Со системски речник, за делотворен и функционален систем најпрво се менуваат функциите на елементите, а потоа се отстрануваат одредени непотребни елементи, или се воведуваат нови во зависност од системските потреби. Оваа здраворазумска водилка осекогаш сум ја застапувал низ годините на блогирање, сум ја туркал како непоходна мирудија во сите јавно понудени светогледи, и сум се борел за едно такво поаѓалиште во разбирањето. Симболично, со театарска терминологија, за да се промени нешто во претставата наречена живот, каде сите ние истовремено сме актери и публика, не секојпат со подеднакво стартно доделени билети и улоги, се менува пред се сценариото. Сценариото е тоа според кое се распределуваат улогите. Фокусот не е на замената на актерите, ниту е тоа сценографијата, ниту костумите. Сето тоа е второстепено. Тие може да се променат,  но не мора. Режисерот во претставата наречена живот се универзалните природни закони, или преносно, режесер е самиот Господ Бог.

Јас врескам, Ти врескаш, Ние сите врескаме за сладолед - мора да признаеме дека воопшто не звучи како треба. Иако преводот од англиски на македонски е технички коректен, негде попат се изгуби суштината и смислата на ова врескање.

These protests emphasized that Macedonia needs, more than any change of government, a change of the ruling model practiced by the elected political parties. The process of abandoning of the parties' monopoly on democracy (supported by the corrupted media, party affiliated NGOs, paid institutes and intellectuals, pseudo-experts and others) is inevitable. Of course, this change and giving "a chair" to citizens in deciding HOW and not only WHO is governing is not going to be easy as it requires the powerful to concede parts of their power, but it is a right which belongs to citizens and is a right they can’t give up. Moving from the existing Party Democracy to Citizen Democracy is essential move towards real democracy. This generation owes it to generations who come after us and for sure there will be no excuse if we spend 30 years of independence to secure this right.

Немам ништо против преведувачката слобода за што поверно да се пренесе смислата на текстот и неговата суштина, но во овој случај имам замерки. Инструментализирани НВОа ≠ party affiliated NGOs. Промена на моделот на практикување на власта ≠ change of the ruling model practiced by the elected political parties. Или обидете се да ја пронајдете оваа реченица од англискиот текст во македонскиот: No NGOs, no courts, no other institution was able to resist their plans and pursuing of their selfish interests.

На макдеонски е оставен простор инструментализаторот на НВОата и/или да бидат политичките партии. На англиски воопштениот “модел на практикување на власта“ директно преоѓа во модел практикуван од избраните политички партии. Преводителската слобода го покажува сиот раскош во онаа непостоечка додадена реченица која таксативно акцентира кој се не може да избега од партиските планови и нивните себични интереси. Да бидам јасен, неспорно е дека во политичкиот домен во центарот го имаме овој двоглав партиски модел на практикување на власта. Но дури овој модел со воведување на етно рамнината комотно може да го прошириме до 2+2 политички модел на практикување на власта. Системскиот модел може да го прошириме до општествено-политички, каде по природа на нештата може да ги сместиме НВОата како системски елемент со своја општествено-политичка функција. Та дури може системски и географски да рашириме до европски модел, светски општествен модел, затоа што Македонија не е изолиран остров и има свое взаемодејство и одредена системска поставеност во овие модели. Сумарно, македонското чуму се обраќаше кон конкретна тема и беше коректно во исказот со оставање простор за надградба понатамошни моделирања, додека англиското why преакцентираше, та дури додаваше,  до нарушување на изворните коректни ставови во однос на системското моделирање.

It`s Not The Fall

That Kills You

IT`s the Sudden Stop

Life is Limbo dance

but

It`s question where You get down

not

How low You can get

Ќе забележите дека ова е цепидлачење, непотребно завлекување во детали наспроти моментумот на упатената мобилизирачка порака и ургентноста на протестната акција. Сепак, да не заборавиме, ако сакаме да ги промените нештата треба да се промени како тие функционираат. Да се позанимавам малку со НВОата.

Во народот е добро познато која рака е одозгора, раката што прима или раката што дава? Можноста за инструментализација е кај раката што дава. Почетокот на делување на македонските НВОа е безмалку пар години по нејзината независност, рани деведесети. Тие воглавно се финансирани од надвор. Вообичаено се финансирани од страна на странски фондации, институти, организации и влади. Во последните неколку години се појавија НВОа ала Коце и ала Стефчо кои пренесуваат зад`ткани ставови на националните медиуми од пред селската чешма. Тие точно се препознаени како партиски инструменти за изнесување ставови и делување по општествени прашања каде политичката партија директно не може да делува заради јавната перцепција и заради глумата на функционален граѓански општвестен модел.  Но во однос на етаблираните во јавноста НВОа овие Стефчо-Коце НВОа се вистински џуџиња. Во однос на финансиите, по број на вработени, или минутажата и влијанието во јавните гласила, и по ред други параметри,  Стефчо и Коце се права смешка. И да повторам, раката што дава ги поседува инструментите.

Ако во економијата постојат монополи, олигополи, ако во политиката имаме двоглав еднопартсики систем на практикување на власта, или поточно 2+2 партиски ситем, дали во сферата на НВОата може да говориме за монопол или олигопол? Зарем не е претставува ФИООМ заедно со своите содружни по интерес и пратечки по финансии донатори своевиден невладин монопол каде е сконцентрирана моќта за општествено организационо делување. Немам точни и адекватни податоци за да се поткрепи оваа теза-прашање, но одговорот што лебди во воздухот наполно укажува на тоа. Невладините на Сорос преку изразитата финансиска издашност изразена во цифри е монопол во сферата на НВОата, и со тоа монопол во граѓанските организации и организираност по сиасет општествено-политички прашања.

Господинот Сорос по низа прашања и ставови е контроверзна личност.  Транспарентност, отвореност за дебата, кога се во прашање финасиите и од тука изведените вистински намери во општествениот живот, ретко, до постојаното никогаш, се на дневен ред или на јавен дебатен тапет за членовите на овие организации или пак на самите организации финансирани од Сорос. Инаку околу ова прашање можам со 101 пример да покажам и да го одбранам ставот дека поведението и делата на Г-дин Сорос во финансиската сфера се во дијаметрална спротивставеност со јавно декларираните негови заложби за демократија, контра тоталитаризмот и отвореност на општеството.  Хоризонтала наспроти вертикала, ракажувајте ми за тоа. Во оваа прилика еден мал цитат од устата на Сорос, каде наизменично дефилираат зборовите  - ред - контрола - архитектура - правила - ред - реконституција - систем, ма како да слушате зборови од устата на запален застапник на груевизмот

A new Bretton Woods conference, like the one that established the international financial architecture after World War II, is needed to establish new international rules, including treatment of financial institutions considered too big to fail and the role of capital controls. It would also have to reconstitute the International Monetary Fund to reflect better the prevailing pecking order among states and to revise its methods of operation.

In addition, a new Bretton Woods would have to reform the currency system. The postwar order, which made the U.S. more equal than others, produced dangerous imbalances. The dollar no longer enjoys the trust and confidence that it once did, yet no other currency can take its place.

Или доколку сметате дека Сорос и соросоидите се испукана тема, еве, имам илустративен пример со доскора невладиниот активист Артен Груби. Ако прочешлате на нет по јавно достапните активности на овој активист ќе видите чудна мешавина на евроатлантизам, НВО-изам, амбасадори, виски, партизам и каменици. Груби работел како преведувач и советник на Меѓународниот Суд во Хаг на случајот Милошевиќ, па малку советничка улога за НАТО, па невладина со ултра освестувачко име „Разбуди Се“ финансирана меѓудругите од американската амбасада во РМ, вработен во амбасадата на кралството Холандија, па главен организатор  на едниот табор и учесник во инцидентот со каменување на скопското кале, па кандидат за пратеник на ДУИ во ИЕ 2 на високото четврто место и како шлаг на торта истиот лани е украсен со титулата  “човек на годината“ на трговска фирма со акцизни стоки лоцирана во ТЦ Мавровка, застапник на брендот виски Џони Шетачот. Уште еднаш, да не заборавиме, раката што дава е инструментот, раката што прима е инструментализирана, илимити во подредена положба. Навистина не сум паметен кој од инструментите да го употребам во случајот на Артен Груби, ко во лабаратаоријата на Тесла да се наоѓам, само наместо електричен набој да го мерам општествениот потенцијал за невладино инструментарно искрење.

На една неформална блог средба токму во првичните денови на протестот „Плоштад Слобода“ го упатив прашањето до мои драги личности и пријатели, се уште ми се драги и ги сметам за пријатели иако ретко се гледаме и дружиме, учесници во тогашниот протестен собир - Зошто не му влепите шампита на Фрчко в лице за да покажете јавно и симболично пред камерите и пред јавноста дека немате врска со партии и партиската инструменатализираност?  Одговорот во оваа прилика нема потреба да го презентирам. Наместо тоа, забележувам дека во тековните протести на видно место се наоѓа паролата - Ние НЕ сме Партија. Секако дека е така. Воопшто не се сомневам. Но затоа во оваа прилика го поставувам прашањето - Зошто на протестите нема парола “Ние не сме Сорос“ или како подваријаната “ Ние не сме Милчин и неговите соросоиди“? Овој пат, шампитата плесната во фаца ја  оставам за медиумскиот мешетар Героски кој со својата мурдоковска острилка и неговиот фамилијарен однос “кај си бе пичка ти материна“ со низа претседатели и премиери оваа јавна шлаг мачканица потполно ја заслужува но никако да ја добие.

Јунаците од филмот "Down by Law" протестираа во затворот. Нашето бегство од затворот запишано во актуелниот филм “Згмечени од Системот“ многу тешко ќе оди. Во буквална смисла тоа е несреќниот случај со Мартин Нешковски , фигуративно и така вистински почувствувано според тоа како ни го сместил системот на повеќето од нас. По ова сценарио, за да се случи бегството од затворот најпрвин треба искрен карактер кој ќе ја раскаже својата вина за кмечење во системскиот затвор “тој пукаше во мене, јас пукав во него и го скинав.“ Дури потоа ќе следува патешествитето низ мочуриштето, сцената со ловењето на зајакот, засолништето и закрепнувањето во колибата на девојката. За крај, по филмското сценарио, ќе следува предизвикот на раскрсницата, каде секој од нас ќе тргне по сопствениот пат.

Главната роља е препознатлива за прволачињата, Џилијан Асанж го игра Леонардо ДиКаприо. Останатите улоги се малку потешки за дешифрирање, но ќе ускокнам со неколку. Само за читателите на овој блог; Мајкл Кејн е замаскиран со класичната улога на старомоден детектив, во современието би одговарало ко шефче на одел од МИ6 или ЦИА, додека симпатичната и млада помошничка ја игра улогата на Anon или Gnosis, знаете, оние млади идеалистични деца, технички гикови и хакери. Жената на ДиКаприо Леонардо во филмот е тотално нереален лик, моќен покренувач на целата сторија, како идеалот за справедливост на Џулијан Асанж.

Многу е зезнато кога ќе се побрка сонот со јавето, како во Inception, сон во сон во сон во сон. Двојно е така, кога ќе се побрка имагинарното со реалното во животните ситуации. И кога се игра игра во игра во игра во игра, не е на одмет да се стави еден клик-клак во џебот, колку да се сепнеме каде сме сите ние.

Од личното до општото и назад кон личното. Секоја мисла, идеа, претстава доколку не е натопена во емоции е лажна. И кога говорам за сталинизам, фашизам, или југословенски социјализам до 70тите, можам да покажам емпатија со страдалниците и жртвите, да сочувствувам и да се обидам да разберам, но личното искуство е индиректно изведено, при што воопшто не ја потценувам најдиректната генерациски пренесена емоција. Па така, кога Караџа говори за општествените системи „Ние од оваа генерација помлади теоретичари сме прилично начисто кога станува збор за социјализмот како општествено – политички модел: сметаме дека тој е репресивен, дека во неговите рамки не се исполнуваат човековите рамки(права) и слободи и тој не е најдобриот политички облик, кој(либерална демократија) ако не е најдобар, тој е најмалку лош од сите општествени облици“ неговиот став ми е сосем приемчив за рациото, но сепак со емоцијата нешто не штима. Во пронаоѓањето на кваката за “нештимањето“ можеби сосем добро да послужи “тој е најмалку лош од сите општествени облици“ кој уклапа со кваката од за “најмалку лошиот самоуправен социјализам“ од екс ЈУ социјализамот, каде и тој систем имаше “доблест да ги признае“ и оправда општествените фалинки. Но вообичаено го избегнувам вака поставениот дискурс кон општествените системи, напросто тоа е дел од она што не штима, се чини застарен, не нуди пробив и расветлување на современието. И верувам дека Караџа ќе се сложи со ова. ББЦ статијата со поставените новинарски прашања и приод кон темата повеќе егземпларно ја покажува намерата за дискурсно вкалапување во теоретската орвел поставка за тоталитарноста на општествените системи која им лежи на постарите интел. кадри, додека на теренското јаве ние веќе некое време сме искчекориле и живееме во хакслиевиот храбар нов свет, особено помладите од 40 години.

What Orwell feared were those who would ban books. What Huxley feared was that there would be no reason to ban a book, for there would be no one who wanted to read one. Orwell feared those who would deprive us of information. Huxley feared those who would give us so much that we would be reduced to passivity and egoism. Orwell feared that the truth would be concealed from us. Huxley feared the truth would be drowned in a sea of irrelevance. Orwell feared we would become a captive culture. Huxley feared we would become a trivial culture, preoccupied with some equivalent of the feelies, the orgy porgy, and the centrifugal bumblepuppy. As Huxley remarked in Brave New World Revisited, the civil libertarians and rationalists who are ever on the alert to oppose tyranny "failed to take into account man's almost infinite appetite for distractions."

Превртено, француските професори знаат да кажат “доста со пракса, дајте ми теорија.“ Одговорно тврдам дека Париз е далеку, ова е Балкан. Чисто онака, од практични причини, теоретското дефинирање на слободата го оставам да егзистира во Франција, каде од оригиналната парола “слобода, еднаквост, правда или смрт“ е исфрлено “или смрт“ затоа што македонскиот републиканизам нужно метафизички го редуцира до “слобода или смрт.“

И навистина, за слободата да не остане предмет на занимација на академските кругови треба да се пронајдат практичните апликации, нејзиното отелотворување во реалноста. Што претставува таа за поединецот и како тој ја практикува?

Тука ќе се обидам преку примерот со блог слободата. За таа цел обилно ќе позајмам од ставотезата на Нејт Хагенс изнесена во записот Clown Fest , со сета слобода на нет пиратеријата и интерпретација, без срам и без вообичаената измама со скоцкано цитатно прикривање на сопствена безставност со кое се служи, исто така обилно, широко распространетата интелектуалната импотенција. Ќе си умислам дека имам одредено стеканато право на кловновската метафора заради претходното коментирањето со жижековите жонглирања пред воопшто да го посетам кловновскиот фестивал на Нејт

Чекорам вака, ширењето на интернетот донесе на дофат огромен мемеплекс од информации, анализи, увиди; и блогови. Оваа придобивка во менталната и социјална слобода изразена преку опсегот на можностите во сајбер просторот доведе до брз раст во самоизразувањето. Иронично, овој комплекс на сајбер пејсажот постои истовремено со забрзувањето на вистинските кризи во економијата, енергетиката, екологијата, трипл Е на глобален план. За поразговетна домашна слика, дополнително на стандардната криза за транзиционите источноевропски земји во развој како чир дразни политичко идентитетната проектирана и наметната криза.

Стекнувањето социјален статус е примарен двигател во животинскиот свет и останува клучен двигател во човечките групи и општествените заедници. Само по себе ништо лошо. Во почетоците на блогирањето тоа се одвиваше спонтано во голема мера со взаемно почитување и воглавно почитување на основните непишани правила на однесување. Оние кои беа најречити, најубедливи, најинтересни во една релативно ограничена група на блог ентузијасти прилично објективно се здобиваа со социјалниот блог статус. Никој не блогираше за пари. Со сите слабости и детски болести, од линкање преку коментари та дури до место на насловната, целиот процес на востановување на блог заедницата имаше доволна доза на објективност.

Повеќето луѓе се пристојни и пасивни. Но постојат и непристојни и наметливи. Она што кај нас е познато како “дојдоа диви, истераа питоми“ во економијата е познато како Грешамов закон "Bad money drives out good." Со тек на време како се повеќе луѓе се вмрежуваа, ги совладуваа техниките и знаењата за блогирање, неминовно се зголемуваше и бројот на неразумните. А еден неразбран има капацитет да растера 10 разбрани. Од будалиот и пијаниот бега.

Лека полека, блогот и интернетот стана прибежиште за пропагандисти и проповедници, алтруисти и измамници, рицари и кловнови. Блог шум, неквалитет и его оргија под превезот на анонимноста станаа правило наместо исклучок. Општеството на спектакли, циркусот од реалноста се пренесе во виртуелниот простор. Паралелно хакслиевиот храбар нов свет се збогатува со грото од секоја наредна генерација што зачекорува во зрелоста со истрениран павлов рефлекс на инстант гратификација, со мал временски опсег на задржување на вниманието и без способности за истрајност и подлабоки теоретски и животни конструкти.

Главната причина за завршетокот на таканаречениот златен период на Блогерај, каде придобивките од виртуелната социјалната интеракција од рефлектираното, осознаето, и споделено, напати знаеше да се претвори во задоволство со новостекнати реални пријателства и познаства, не лежи во отсаството на акутно дразнење на чирот, политичките регрутации и инфилтрации, истрошеноста на блогерите и темите, тоа се или ефемерни, или споредни причини, туку над се во глобалниот социјален фестивал на кловнови. Појавата на Фејсбук - тоа е само циркус над циркусите. Мега циркус. Кловновите, тие се насекаде.

И кога Трендо вели “блогерајот го убија идиоти, а го погребаа кукавици“ тој е само делумно во право. Точно, светот наликува на оној од филмот Идиократија, но блогерајот живее со идиотите, како и секоја поширока социјална мрежа. А кукавиците се кукавици затоа што не се елитисти. Блогерајот, онaков каков беше е можен само со елитисти. И затоа не барајте од мене да не бидам елитист. Напротив, барајте да бидам уште поголем елитист. Повремено сум крал, ако не сте забележале

После се`, каде е слободата? Во практична смисла што е слободата? Како да ја практикувам блог слободата?

Значи, кога востановеното и доминантно разбирање дека блогерајот ја рефлектира реалноста, го преобратувам во спротивното, реалноста се рефлектира во блогерајот, велам дека мојата слобода да ги осуштествам своите стремежи е нападната од фестивалот на кловнови. Слободата за креација и експресија е нападната.

И уште една битна работа. Немам време за уште неколку, но имам интересен одговор на следново од Караџа,

Денес е социјалчно чувствително општественото живеење, ни никој не може да те грабне од дома, оти некој му рекол оти си рекол нештоо, и да те однесе на ридот и да пука во тебе и во тие со тебе; па оти рикааш од бол по спас и гнев од бесмисла, да почне со токмак глава, по глава, за врева да нема, само оти поинаку мислиш дека треба да се ораганизра општеството. Денес манупулираат властодржците како никогаш до сега, но денес никој не може да дојде дома и да те избрка од куќата и ко паланечки паша со несоблечени чизми да се втурне во твојата послтела.

во петте минути со Полковникот Курц од Апокалипса Сега

“имаш право да ме убиеш, имаш право на тоа .. но немаш право да ми судиш“

Косово, протести, камења, Балкан, етнички напнатости, стравувања и групирања. Сето тоа не е доволна причина, да не си поиграме, особено ако си играме со играчките на големите момчиња. Може да биде интересно.

А големите момчиња си играат со јаки компјутери, креирање на вештачки (artificial) општества, прилагодливи комплексни системи, моделирање на животи и територии, стратегии. Еден од пионерите во оваа област е Thomas Schelling, економист нобеловец од 2005, професор по надворешни работи, национална одбрана, нуклеарна стратегија, креаторот на едно упростено вештачко маало пред триесетина години.

Интересот на професорот Шелинг за колективната организација и дезорганизација го навела професорот појавата на комплексните динамички социјални патеки да ја поврзе со дејстувањето на поединците, кои, во суштина, следат едноставни правила. Овие индивидуални повинувања на едноставните правила може наеднаш да доведат до промени, и свртувања, во комлексните системи.

Неговата размисла, и опсеравција,  била фокусирана на прашањето за сегрегацијата во Америка. Тешко е да се најдат соседства во кои, да речеме, немаме преовладување на белците или црнците помало од 70-80%. Расното групирање вообичаено ја следи “U“-кривата, изборот помеѓу двата екстрема. Но што ако ова не е произлез на екстремен и длавоко всаден расизам, или национализам. Својата интуиција, дека ќе се добие многу повеќе сегрегација отколку што се обично се очекува ако луѓето од заедничкиот простор се остават на слободно взаемодејство, професорот Шилинг ја преточува во математичка, па компјутерска, игра со одредени правила. Основна карактеристика при моделирањето на системите на динамичното општество е тоа што за чинителите, поединците или некоја друга микро општествена единица, претпоставува дејство кое произлегува од проценката во најблиското опкружување, или чинителите немаат познавања за поширокото општество.

Во играта имаме црвени и плави. Секое поле претставува замислено домаќинство. Што ќе се случи ако секое домаќинство, црвено или плаво, посака да биде сосед со две од истобојните домаќинства од околните шест. Резулатите од произволниот почетен распоред на црвените и плавите полиња, без празни места на таблата, е пред Вас.

Слика1 е составена од последователни временски исечоци на резултатите од таблата каде имаме слободна интеракција на чинителите. Веднаш по првиот рандом фрејм, на вториот фрејм имаме забележителна обоена гравитација. Веќе со третиот исечок имаме изразита поделеност, додека четвртиот конечен фрејм донесува само ситни корекции во контурите. Бидејќи имаме произволен почетен распоред на обоените полиња се добиваат и различни резултати од симулацијата, но прикажаниот резултат е типичен. Во симулираната динамичка упростена игра немаме претпоставена силна етноцентричност, туку само желба за одредена “нормална“ перцепција за етничко-идентитетно поврзување. Овие луѓе би биле перфектно среќни и во пата-пата обоено соседство, но на таблата сосема поинаку се подредени боите, без интенција.

Но, што се случува кога како почетен услов имаме барање за само еден сосед од иста боја (слика2). Другите претпоставки се исти како претходните. Овој пат резултатите се помалку драстични, а сепак имаме диференцијација со тек на времето, од фрејм до фрејм. Интересни резултати на експерименталната табла со луѓето кои посакале единствено да не бидат “сами“, идентитетно изолирани.

Од бенигната игра со расната обоеност на американските соседства да се префрлиме на игрите со примитивните Балканци. За овие простори стандардно се употребуваат зборовите, како, етничко чистење, геноцид, војни, насилие, желби за вековни нереализирани Големи … како создадени за игри со симулација на таблите. По се изгледа дека овој тип на игри повеќе ни прилегаат. Ако за првите соодветсвува финото подредување, општество кое се подредува систематски но несвесно, за Балканот соодветсвува системското но несвесно растурање.

Една таква игра доаѓа од Центарот за Социолошка и Економска Динамика на Brookings Institution симулирана од Joshua Epstein. Безредија, улично насилство, масовни убиства, геноцид, сите овие несакани општествени појави, се случуваат ненадејно, каде имаме точка на прекршување карактеристична за динамичните комплексни системи. Каде исчезнуваат граѓаните почитувачи на законот, мирољубивите и благородни луѓе, кои за час се преобразуваат во насилници, убијци? Покрај психолошко-социолошките одредници за толпата, заразата со насилство, и слично, социолозите од Брукингс Инситутот нудат сознанија дека луѓето во тие ситуации сепак остануваат рационални, ја зачувуваат индивидуалноста, и имаат сосем добра проценка на ситуацијата во која се нашле. Масовното лудило, колективната хистерија, според Епштајн, е само илузија. ( IMO, илузија е несоодветен збор за умствената рационализација која ја прави мозокот во тие животни ситуациии. Критиката која би произлегла од потребата за математичко формулирање на комплексните динамички модели е сосема разбирлива, несовршена и докрај недофатлива, како што ни се недофатливи докрај линиите на мозочното спојување и разделување. Сепак ова е издржан обид за отсликување на умствените магистрали и автопатишта во математички формули, и тоа е веќе опиплива варијабла.)

Во моделите на Епштајн секој чинител има зададени обележја: незадоволство, етничка нетрпеливост, и воља за ризикување на апсење, како и стандардната карактеристика – делување според тоа што се случува во непосредното соседство и неможноста за согледување на севкупната слика во општеството. Во оваа игра на вештачки геноцид имаме зелени и плави. Чинителите (луѓето) се поставени во услови на етничка тензија. Со зголемување на тензијата одредени чинители, во случајов обоените точки, се “активираат“ – што може да биде хулиганско ограбување, или убиство. Ова активирање е означено со црвена боја, незадоволството или омразата на чинителите го надминува стравот од апсење, или последиците.

На слика3 имаме ситуација каде етничките тензии го надминале прагот на активирање и на првиот фрејм имаме убиства на произволни места, означени со црвено. На почетокот ова е масовно, поплава од црвени точки, но со тек на времето популацијата е намалена и следува групирање на одредени простори, а бројот на убиства се намалува (фрејм2). Со фрејмот 3 плавите и зелените се поделени и имаме насилства по линиите на разграничување. Симулацијата продолжува и последните исечоци зборуваат сами за себе. Резултатите од многубројните симулации говорат дека ниедна страна во случајов не е во предност, шансите да надвладее подеднакви за зелените или плавите. Балансот се одлучува со некој рандом настан на теренот.

Во следната симулација имаме дополнителен елемент во играта – мировници означени со црно. Правилото за нив е да го уапсат активираниот чинител. Кога се тие во близина помалку запалените глави се повлекуваат од активностите кои инаку би ги сториле. Резулатите од симулацијата со мировниците се поинакви. На почетокот, фрејм 1, имаме насилства но во помал број. Тие кои ќе направат недело се апсени и отстрането од таблата. Иако насилствата се локализирани, фрејм 2, тие продолжуваат поради недоволниот број мировници, се до фрејмот 3, каде  имаме создадено енклави кои можат да се покријат со бројот на мировници по линиите на разграничување. Но доколку мировниците се повлечат …

Претставените примери на игри се упростени верзии на игрите кои ги симулираат големите момчиња со своите процесорски моќни машини. Тие се само добар вовед во темата, погодни за мали когнитивни исчекори. На овие простори коридорно-судбинската географија си го прави своето и покривањето со розева желбовна постелнина нема да пренесе таква боја во јавето. Лупањето со коментари или лупањето со камења, на блогерско или на улично ниво, не може да ги донесе посакуваните резултати. Но сепак на  некое друго ниво може да покрене ланец на реакции кои може да бидат клучни, или насушни.

Овие модели покажуваат дека и најпростите општествено организации може да доведат без интенција до симултан ред: резултатите во ниедна смисла не се случајни и во ниедна смисла не се намерни. Комплексноста може да биде причина за грижа на креаторите на политиките, затоа што во себе ја носи нестабилноста на општестената и економската динамика со многу непредвидливости и можноста за покривање. Но таа може да биде и алатка овозможувајќи покренување на голем ланец на посакувани реакции, со мала и фокусирана акција.

Резултатите кои утре ќе ги одживееме на сопствена кожа ќе зависат од тоа дали луѓето од врвовите на нашето општествено-политичкото скалило, оние со моќ на одлука,  денес покрај себе имале соработници кои со јаки компјутери ги направиле вистинските игри на симулација или пак крај себе имале само симулатори.

Во креирање на записот најповеќе е користена обемната и содржајна статија на Atlantic.com (од каде се превземени и сликите).

Тематско дополнување: Затвореничка Дилема и Песочно Купче

--------------------------

Репринт: прилика да ги уфрлам сликите, ги немаше.

Коментар: Се разбира оти се упростени примериве, повеќе се вовед во проблематиката. Никој, барем троа паметен, не кажува дека може да квантифицира ни приближно нешто толку комплексно како општествениот живот. Но ако разгледаш во кои области е ставен фокусот на комплексната социолошка динамика ќе се види дека не е без врска обидот, и без резултати.

Она во што сум прилично уверен е дека од толку многу борци, првоборци, политика, агенди и идеологии, не се гледа теренот од каде сите тие “глупости“ црпат сила и колку се далеку од метата во која се колнат дека стрелаат. Сите би да се качат на кровот, а никој не ги гледа темелите. Јас барем ја сметам оваа проблематика од “темелните“, во тој контекст нека се разбере записот.

Ажурирање: Утрово налетав на Радикална Картографија.

Any city-dweller knows that most neighborhoods don't have stark boundaries. Yet on maps, neighborhoods are almost always drawn as perfectly bounded areas, miniature territorial states of ethnicity or class. This is especially true for Chicago, where the delimitation of Chicago's official “community areas” in the 1920s was one of the hallmarks of the famous Chicago School of urban sociology.

И како што вели Бизнис инсајдерот: Америка е позната како „големиот котел на топење“ но вистинската слика повеќе наликува на сервирана чинија “онде грашок, ваму месо, таму компир“. Со други зборови кажано, во големите американски градови постои јасно изразена расна/етничка сегрегација. Илистрирано (Image: Eric Fischer on flickr) низ сликички каде секоја точка претставува 25 луѓе: црвени точки - белци, плави точки - црнци, зелени точки - азијати и портокалови точки - хиспанероси.

Њу Јорк

Лос Ангелес

Детроит

и Чикаго од каде доаѓа Претседателот Обама

Продлабочена анализа на настаните низ кои минуваме по распадот на СФРЈ, недвосмислено покажува дека основната причина за проблемите со кои сме соочени е всушност – (карактерот на) државата. Ако систематично се редат камчињата, мозаикот релативно лесно открива дека сите потези на меѓународниот фактор водат во: редефинирање, рекомпонирање, распарчување... или, барем - демакедонизирање на оваа држава. (сопствено болдирање м.з.) Иднината ќе покаже која е точната намера.

Според фактите, целта е македонскиот народ да ја загуби својата држава. Тоа е секако најлесниот начин да се затвори и т.н. „македонско прашање“, кое сé уште, преку сите соседи, го бранува Балканот. Ако нема македонска држава, нема проблеми. Така, националниот идентитет на македонскиот народ, неговиот јазик, култура, историја... ќе бидат само неизбежна колатерална штета - резултат на загубената држава.

Настаните од 2001 година имаа значајна улога во реализацијата на овие планови. Нам сé уште ни се чини дека тие беа само резултат на случувањата на Косово и на големоалбанските аспирации и ништо повеќе. Но не е така: 2001-та е многу значајна етапа во процесот на демакедонизирање на државата. Договорот од Охрид тоа јасно го потврдува.

Во целиот овој галиматијас, Атина е само формален иницијатор на процесот, додека интересот за него е значајно поширок од грчките аспирации. Впрочем, негови главни носители се други (многу поважни) меѓународни фактори.

Да спомнеме само неколку клучни докази за тоа:

2. ЕЗ, во јуни 1992 година (Лисабон), признавањето на државата го стави во невозможен контекст – не смее да се користи името (зборот) Македонија! Овој услов, во една или друга форма, е актуелен цело време, а особено денес: државата може да биде прифатена само ако не е македонска. Зошто?

3. Пред околу 18 години Атина ни воведе целосна економска блокада, со затворање на јужната граница. Северната веќе не функционираше поради санкциите врз СР Југославија. Бевме оставени без железнички врски со светот. Никој не реагираше иако тоа беше спротивно на регулативите на ГАТТ (членот 5) со кои меѓународно се гарантираше слободен транзит на (наши) стоки (преку Грција). Тоа траеше речиси две години, што е доволно да се уништи и многу посилна држава од нашата. Зошто се толерираше тоа?

4. СБ на ООН, игнорирајќи го сопствениот Устав (Повелба), не го призна постоењето на македонска држава, и го оспори нејзиното име. Ветувањето дека проблемот ќе се реши за неколку месеци беше чиста измама за да ја проголтаме неправдата. На сите мора да им било јасно дека нашето откажување од сопствената држава не се постигнува брзо.

5. Привремената спогодба, потпишана во 1995 година и депонирана во ООН, беше 75 проценти во корист на Грција, ама ни гарантираше дека нема да се блокираат нашите евроатлантски интеграции. Оваа клаузула, меѓутоа, се покажа како пречка за реализација на плановите. Влегувањето во НАТО и ЕУ, со референцата, значително би ги намалило шансите да се одземе македонскиот карактер на државата. Уште пред некоја година, кога се сфатило дека таа обврска ќе ја искомплицира ситуацијата, Нимиц јавно изјави дека спогодбата повеќе не важи! Зошто го стори тоа, ако не поради оваа клаузула, која не дозволува блокада на нашите интеграции во НАТО и ЕУ, а таа им е сега главен адут против нашата земја? Кога решивме да се обратиме до судот во Хаг, за непочитувањето на спогодбата, меѓународниот фактор отворено се спротивстави и остро го осуди тоа. Зошто? За наше добро?

6. Картите полека се отвораат и меѓународниот фактор сега е веќе без ракавици: настапува со отворени закани и уцени. Уплашен е, веројатно, дека итно мора да ја постигне целта. Ставот е прецизен: или државата нема да биде македонска, или нема членство во НАТО и во ЕУ.

Овие закани и уцени доаѓаат главно од Вашингтон и од Брисел. Добро е што ние ги сметаме нив за пријатели, ама тоа треба да се прави со многу повеќе дикат.

7.... Овие политики и политички процеси недоволно се детектираат кај нас. Настаните ние ги следиме издвоено, според дневните политички потреби, не во континуитет. Сепак, нешто не е спорно: (речиси) сите основни документи, со кои се реализира оваа стратегија ги подготвил главно Вашингтон (некои во координација со Брисел или членки на ЕУ). Тоа се: резолуциите на СБ за нашиот прием во ООН, Привремената спогодба, предлозите на Нимиц, Охридскиот договор... Дали е тогаш случајно што и најжестокиот притисок врз нашата земја, да се откажеме од сопствената држава, цело време доаѓа од овие центри?

А некои, не кои било, упорно нé уверуваат дека треба да си ја смениме само референцата!?!

--------------

Прашањето е, се чини, изџвакано та преџвакано. Во битката за умот, постојаното подгревање и одржувањето тензија, остава блуткав вкус во устата на восприемачот со секое навраќање на ова прашање. Покрај тоа, сепак, прашањето никако да скисне, доволна потврда тоа за нас  е од витална егзистенцијална природа.

Откако постмодернииот приод и аспекти со деконструкција и дешифрирање на прашањето за името го изгуби здивот и со тоа моќта за привлекување на вниманието, тоа сега воглавно соголено во прегратките од доменот на  класичната политика, геополитика и интереси. Антиквизацијата, колкав му бил на Аце, коњот на Гоце, историските словени, белите пелазги, или моронската теза дека името не е идентитет, веќе не се наметнати медиумски топ теми.

Но, затоа, баналноста и тривијалноста остануваат хакслиева константа. На домашен план, накитени до наконтени со Гручо Маркс украси, од собранискиот насилнички инцидент до сексуљавото соопштение на Уставниот суд, се забележува процесот на засилена политичка таборизација и поларизација во веќе воспоставената системска матрица. Условно, на надворешен план, воочливо до очебол е догматизмот на евроатлантскиот пат и европските определби со сместувањето на анкените резултати и препирките кој е поголем титов пионер, а кој скршнал од патот. Наизглед без идеолошката компонента, а со уздите на европските фондови и на нво парични дотации преврзани на двопартискиот оглав до работните места и минимална материјална живеачка, догматизмот на евроатланскиот пат во својата тоталитарност го надмашува идеолошкиот догматизам на претходниот социјалистички систем. Тој е далеку помоќен и поперфиден во своето делување, не преку директно сузбивање на слободната мисла и иницијатива, туку преку нивно обезмоќување и искривоколчена апсорпција. Убиствените коњаници на каубојската корпоративна глобализација го нудат изборот да бидете јавнати или да ја прифатите судбината на индијанецот.

Назад кон темата, текстот на опитниот и секогаш сериозниот Ристо Никовски не е на блог менито во улога на антипод на медиумско полтичката банализација. Дури мислам дека амбасадорот свесен за ова води сметка за речникот и начинот на образложување за да ја избегне политичката тривијалност. Прецизната таксативност и јасноста во искажаните ставови се дозирани токму од оваа причина. Тоа нималку не ја еродира ерудитско изведената главна мисла на амбасадорот Никовски искажана и во насловницата на текстот.

Да прокоментирам две појави кои ги регистрирав низ придружните коментари во неговата колумна. Прво, инсистирањето до Никовски за понуда и медиумско обеледонување на решенија во актуелната полтичка состојба, правено со малку дикат, би водело кон дополнителна политичка биполаризација и со тоа би било контрапродуктивно. Опсегот на решенија се насетува со изнесеното во самата колумна. И второ, задржувањето на потезите во однос на името од критичниот период 91` - 92`. Бездруго, грешките во тој критичен период се значајни и консеквените опашки ги определиле (не)приликите денес. Но голото вперување прст кон виновникот и истакнување на грешките без соодветен, или вметнати и искористени за било чиј партиски, контекст, претставува токму тоа - гола позиција.

Да ја искористам необврзната блог слобода, со дикат, да понудам метафорично воопштен контекст. Кога човек ќе се најде во животно загрозувачка опасна ситуација, бура на отворено море, искачување на високи врвови, воен конфликт или слични ситуации, ретко се случува една грешка да биде фатална. Најчесто, наместо еден погрешен избор, причината лежи во низа взаемно подржувачки секвенци од погрешно избрани одлуки. Одлуките можеби не изгледаат погрешни во даденото време, но погледнати во ретроспектива тие секако изгледаат така. Крајниот резултат е ситуација во која нема повеќе потези кои не би биле екстремно опасни или бесполезни. Како во шахот, нема повеќе потези - шахмат. Тогаш, при таа ситуација, ниту еден од претходните потези не може да се врати назад. По прашањето на името Македонија не се наоѓа во безизлезна шахмат ситуација. Периодот, сегашната секвенца на одлука, секако е критичен, како во 91`. Тешките последици од тогашната одлука секако влијаат и се чувствуваат, но тие не се оправдание за потезите што треба актуелно да се повлечат. Било каков потег по ова прашање бездруго ќе биде ризичен и болен. Груевски е на потег.

пс. Да сум јас на тоа место би ги прекинал преговорите.

By Alexis Papachelas

The college is a serious nonprofit venture in the field of education and one of the few to have survived and prospered despite the obstacles. It bears no comparison to the dozens of other quasi-official colleges that have emerged in Greece without any substantial control. Interestingly, the top prize went to a student from Skopje. He spoke broken Greek and fluent English, explaining how he loves Greece and how the country offered him a unique opportunity to excel. Some professors recalled the difficulties that the first students from the Former Yugoslav Republic of Macedonia (FYROM) had to overcome when they arrived here. Their parents would often find their cars vandalized.

Most of the distinctions this year went to students from neighboring countries. They are the nascent Balkan elite that will start their professional careers having first spent some good time in Thessaloniki. I could not help but think of the damage caused by the lingering name dispute. It was easy, so easy, to conquer that country, as it were, with investments, offering scholarships to FYROM children. Greece has spent a great deal of capital that was needed to handle other, more serious threats. Now the country must reach a face-saving settlement or risk giving the impression that it is a small, vulnerable nation.

Instead of organizing tacky protests against FYROM, Thessaloniki ought to have opened itself up to its neighbors, making itself a real entrepreneurial, educational, medical and tourist hub for the Balkans. At the same time, I cannot help but think that George Papandreou made a big mistake in undermining the change of Article 16 in the Constitution which would have opened the door for the establishment of private, nonprofit universities. The prime minister yielded to vested interests when he could have given the green light to innovative research centers such as those found in Turkey and Cyprus.

It’s groundless fear and sentimentalism that have so often held us back. Greece can only extract itself from the crisis by breaking free of the complexes that have held it hostage to the mediocre universities and by turning itself into a modern service center for the broader region.

Утрински Весник: „Катимерини“: Каде згрешивме со Скопје

Пред неколку дена присуствував на церемонијата за доделување дипломи на дипломците на еден американски колеџ во Солун. И за еден час на таа церемонија разбрав колку грешки направивме како држава и колку шанси имаме изгубено во последните 20 години. Овој колеџ е една сериозна академска институција која успешно излезе од борбата со законот за приватни факултети во Грција, за разлика од многу останати што изникнаа во државата без никаква контрола.

Она што ме импресионираше беше дека најдобриот студент на годината е од Скопје. На малку „скршен“ грчки и одличен англиски објаснуваше колку ја засакал Грција и дека ова за него е посебно искуство. Некои од тамошните професори се потсетија низ какви проблеми поминуваа првите студенти од ФИРОМ на овој факултет, како, на пример, скршени возила поради скопските регистерски таблички.

Годинава на церемонијата најголем дел од студентите што добија некакво одликување за посебни достигнувања се од соседните држави на Грција. Тие можеби се идната балканска елита, која по неколку години поминати во Солун, почнува да ја гради својата професионална кариера.

Размислував, пред се', за големата грешка што ја направивме кога се заглавивме во „теолошката“ дебата за името. Беше многу лесно да ја „освоиме“ оваа држава со бизнис-инвестиции или, пак, преку финансиски стипендии за студентите што сакаа да дојдат да студираат во Грција. И оваа теза немаше никаква геополитичка добивка за нашата земја. Меѓутоа, го направивме токму спротивното, потрошивме големи пари, кои сега ни се потребни за да ги заштитиме нашите интереси, кои беа под сериозна закана. Сега добро би било да најдеме едно пристојно решение, кое нема целосно да не' засрами, бидејќи во спротивно, може да се стекнеме со слика на поголема држава која „следи команди“ од најмалиот сосед.

Наместо да се слави и да се „креваат востанија“ за проблемот со Скопје, Солун требаше да се отвори повеќе кон соседите и да се изгради како бизнис, академски, медицински и туристички центар на Балканот. Наместо да се вандализираат возила и да се продава национална гордост, солунчани можеа повеќе и попрофесионално да работат на промовирање на грчките интереси во регионот.

Покрај ова, сметам дека премиерот Јоргос Папандреу направи голема грешка со одлуката да го смени член 16 од Уставот, со која се дозволуваше отварање на приватни или непрофитни факултети во Грција. Тогаш потпадна под влијанието на една група универзитетски професори, а ќе можеше да го отвори патот за сериозни обиди за отварање на академски институции, како што тоа го направија Турција и Кипар и полека се издигнуваат како академски центри.

Заклучокот е дека кога реагираме исплашено и емотивно само се враќаме назад. И треба тоа да го паметиме затоа што државата ќе излезе од криза само ако ги избегне синдромите кои ја држат како заложник на просечните и мизерни грчки универзитети и ако успее да се издигне како современ центар за поширокиот балкански регион. (Катимерини)

Но она што сакам да го направам е да преобјавам дел од џаманскиот осврт за Папахелас, таму некаде од средината на 2008, насловен како „Груевски новиот Денкташ“:

It is too late for tears, because, come January, these guys will be nothing more than a footnote in history and Gruevski will be playing his own game in spite of their delayed admonitions. It is extremely difficult to predict which way the debate will go. Most likely nothing will happen and it will join Cyprus on the list of issues to be solved after an entire generation of diplomats retire.

Either way, Greece has the luxury of time because after Bucharest it has gained the advantage and earned the understanding of its partners due to Gruevski’s crude ways. In other words, Greece is faced with another Denktash – not necessarily a bad thing in the long term.

Папахелас, тогаш, се покажа како лош прогнозер и толкувач на состојбите, покрај сите почести и елитни пристапи до центрите на моќ и одлучување. Наспроти него Џаман секогаш е стандардно добар, предобар за македонски стандарди, потврдено низ неговите коментари:

комент 1

коа веќе Папахелас така здушно ја лоцира евроатлантската утка на нашиот мил и драг (за кого како за мене таков си е) премиер Груевски и ни го предочи “можниот“ “веројатниот“ “сигурниот“ исход од горливото мкд прашање, редно е јас да разго(во)рам со една истинска случка ..

.. баш се прашуев шо работи нашио Ханџо у Грција, пишуе ли рипорти од три-четри странички за тамошните крупни јавни и политички ѕверки .. ги праќа ли на Грујо .. особено коа начув за ланската инкогнито посета на Папахелас на Москва каде вечераше со .., му го забораив името .. па после му брифирал на шефот .., упм и на овега му го забораив името .. ама не му кажал шо се имало на менито .. и така тргам за Хеленската Република и застануем ко шо е редот на Богородица да зеам 2 литри узо .. коа веќе идам да го начукам домаќинот Папахелас и така начукани да расчистиме со историското минато .. никому не кажав по дома ама идев со намера Александар да им го даам, а Филип е црвената линија .. наш ќе биде .. за Филип никакви остапки мамето нивно .. и така ме пречекуе Папахелас и одма ме носи на јахтата на Спирос Лацис .. морска храна, салата со ладно цедено уље, узото од 2 литри и лека полека лом се напраивме .. стануем ја да мочам коа у другата кабина Баросо и Путин играат табла .. курва европска мме .. и така олеснет упаѓам назад коа Папхелас прав домаќин .. донел два комада професинални ороспии од Лас Вегас .. вика технолошки вишак биле .. ефтино ги набавил .. и фаќам поубавата да ја носам у соба онака целиот настрвен да и покажам шо е прав македонски патриот .. коа ме разбуди Шербет викајќи на сет глас “секуларизмот падна, Турска исламска држава стана“ ..

комент 2

нели ме прашаш .. позитивно, да .. љубовта кон татковината, родољубието треба да осветлува и да грее но во политичкиве работи умот оди на прво место .. истопорен напред пред се останато .. во последниот дел од записот наведов по кои коридори се одвива оваа политика .. особено преку прикаската .. може малку пренагласено .. но тоа е .. некое мое скромно мислење ..

.. записот е наменет за секој добронамерник .. покрај тоа за властите .. најголемото општествено зло кај нас го лоцирам над се во партизмот .. го преклопува севкупниот општествен живот до најмалите пори .. зарем треба примери, погледни го само блогерајов .. до таму е отидено да луѓето го земаат здраво за готово ..

.. искрено, Груевски го сметам за далеку попозитивен од сите Бранковци, Ради, Бучковци и останатиот ситнеж .. но вистината е дека веќе година дена има забегано .. опозицијата е доволно политички опитна за да го регистрира тоа на својот радар и да напаѓа за популизам, инфлација, непотизам .. нападите се оправдани но од погрешни мотиви, со погрешни акценти, без вертикала и капак се тотални неработници .. мене сите тие патриотски билдања, популизам и саморекламирање ми се повеќе сигнал за слабост на власта отколку за нивна тоталитарна доминација ко што тврди опозицијата .. тие се фокусирани едни наспрам други и 80 проценти од времето и троа помалку од ресурсите ги арчат на тоа .. некое мое мислење е дека Груевски може тотално да ги расканта СДСМ .. а потоа ќе остане на голо .. и како што обично бива, невремето ќе дојде од страна .. ненадејно .. леб и циркуси .. и порцијата леб доволно ќе се намали да на ражен ојде лавот .. затоа постојано повторувам: храна и енергија .. наполни ги амбарите, засеј нивите, далноводите нека прштат, нафтените складови нека прелеваат, накрцај народната банка со злато ..

.. а како до тоа со партизам .. без креација и слободна имагинација .. без ум и без знаење .. затоа си велам .. нека се апси кој е виновен ама со секое апсење нека се отвори партиската клешта за еден степен .. умот нека биде истопорен напред ..

.. ако Македонија има пет милјарди Грција има тристотини .. не е се во парите .. има мотивација, љубов, аргументи .. се собрано пак ѕидот на Грците е пет-шест пати повисок од нашиот .. па како до слободата, до воздух .. ситуацијата сега ми наликува на собран народ за да ги потпира нашите темели наспрам пет пати повисокиот ѕид .. само сила и приземен патриотизам нема да не избави од невољата .. нека се пуштат лабавите тули од грчкиот ѕид да паднат во нашиот двор па дигај угоре .. камо скали и потпирање таму каде треба, при врвовите .. и како до тоа со партизам, без креација, без имагинација, без умот истопорен напред ..

.. ова е некое мое мислење на зададената и незададената тема .. инаку не сум некој претерано умен, значаен, вреден, креативен .. но како илустрација .. ете го начекав денес Волан со спуштени гаќи .. и му велам “крени си ги гаќите“ .. и тој не ме есапи и тера ко да е облечен за на свадба .. па сега замисли да му кажуем на Грујо оти гаќите му се скинати .. тоа е, кај нас голотијата не се шубе .. од партизмот ќе да е .. ебаму стопанката ..

.. да не должам .. ај здраво!

Непринципиелниот до некадарност ум кој заради комфорноста на сопствената задница не може да ги препознае џамански точно лоцираните фалинки пред пар години ќе биде изложен на грчката казна, сликовито приложена низ горната карикатура. ЈБГ, тоа што сега го гледам Грујо натртен со свиснати цицки до земја, не значи дека некој мене ќе ми ја набива грчката казна. Тоа што БЦ и компанија велат дека не болело апсолутно не е никаво оправдание за завземената политичка поза. Кога толку домашната политичко - медиумско - невладино - експертска елита ја сака мазо позата нема никаква причина, наместо од хел-ас-тична, да не биде услишена од македонската казна. Македонски Господа и нивните подржувачи, Очекувајте ја! ..

Economics should never be treated as a science. Its claims are not falsifiable, which is why economists can disagree so violently among themselves: a rarer spectacle in science, where disputes are usually resolved one way or another by hard data. It is a branch of anthropology and psychology, a moral discipline if you like. Anybody who loses sight of this is a public nuisance ...

Од поперовото отворено општество како извориште на идеите во писанијата на Сорос во новата книга фокусот е на рефлексивноста (reflexivity) видена кај финансиските пазари. Накратко, концептот на рефлексивноста кажува дека индивидуалните инклинации на индивидуалните играчи на пазарот  отенцијално ги менуваат фундаментите на она `идеално` пазарно функционирање. Или погрешните перцепции на економските учесници на едно место може да доведат до реални перцепции за економските показатели на друго место со што се прави засилувачка повратна врска која доведува до финансиски балон кој неизбежно ќе дојде до состојба на нестабилност поради фаличноста на почетната перцепција. Ова објаснување може да биде примамлива интелектуална мамка за понекој финансиски сом, иако рака на срце во себе вклучува достаточно интересни поставки и разработки од кој има што да се научи. Но додека Сорос, човекот што ја скрши британската фунта, во финансискиот дел ќе се држи за концептот на рефлексивноста, во општествените размисли тој говори за фалинката на отвореното општество дефинирана како “постмодрен идиом“. Вака ја објаснува фалинката, “Политичкиот дискурс не е задолжително насочен во потрага по вистината. Му верував на Попер и ги направив тие грешки поради нашата преокупација со потрага по вистината. За среќа, овие грешки не се фатални затоа што основата за критичкото мислење останува нечепната и овие грешки може да се поправат. Треба да се признаат разликите помеѓу природните и општествените науки.“ и следното “Постмодерниот однос кон реалноста е многу поопасен. И додека тој открадна добро парче од Просветленоста со откритието дека реалноста може да се манипулира, тој не ја признава потрагата по вистината како неопходност. Последователно, тоа овозможува манипулацијата на реалноста да остане неспречена. Зошто е тоа опасно? Затоа што во отсаство на соодветно разбирање резултатите од манипулацијата може да бидат радикално различни од очекуваното.“

George Soros’ ‘Reflexivity Theory’ rules. In short, prices change perception and since most trading is done based on perception the case for fundamental analysis goes out the window. Example: dot coms in 2000.  Into this mix add the fraudsters on Wall St. who manipulate prices – not to make or lose money per se – but to manipulate perceptions.  We saw this in 2008 when stock prices were manipulated by Wall St. to give the impression that the banking sector was about to collapse. The government acted on that perception and handed trillions over to the fraudsters. The same can be said of rigged polling results.  Changing the perception of the public mood can change the outcome. Because people act based on perception, not reality.

- Госпоѓице, стварно нема потреба од оваа игра на заведување. Ти си така прекрасна и дивна - продожив во поетски „Идоли“ занес да муабетам со привлечната девојка.

***

Дали сакате да играте компјутерски игри? Тогаш ова би можело да биде нешто за вас. Тестирајте ги вашите вештини со пренесување на Алекс (не се работи за Александар Македонски м.з.) над мостови и околу пречки, и подигање на што повеќе евро банкноти и монети што може да ги соберете попат. Но, немој да паднете во вода! Треба, исто така, добро да ги познавате вашите евро банкноти за да одговорите на прашањата и да освоите  дополнителни поени!

Ако сте на возраст меѓу 9 и 16, може да добиете награда во нашата игра "Еврото работи".

***

Седнат на клупа додека ја палев цигарата ја здогледав заносната девојка со тазе надополнет кредит како влегува на совозачкото седиште од една огромна златникава лимузина со швајцарски таблички, чинам базелски. Цигарето до крај не ми беше испиено, без да излезе, девојката исчезна од мојот видокруг пред дополнително да ме заслепат светлата од лимузината.

Македонската шиндлер листа не би била македонска доколку нема одредени мали промени во сценографијата и костимографијата, распределбата на улогите. Наредбата од ЕУ-стап-овците за баратање со луѓето ја спроведуваат во првата линија карактерно селектираните подобни медиумски пропагандни пци, во втората линија се гоничите интелектуални коњушари. Возот е плав и украсен со жолти ѕвездички, додека терминолошки наместо работни кампови имаме работни места. Останато е приближно исто.

Нафтата од длабоките хоризонти според најрелевантните проценки ќе продожи да ја замастува водата и паралелно да го лубрицира гневот на јужњаците со секој поминат ден со долар памалку, се додека помошната бушотина временски предвидена да пробие околу Илинден не го олесни нафтениот притисокот . Отприлика тоа е рокот за пробивање на хименот, или на политичката девица Обама, или на корпоративниот Оттаде Петролеум - BP.

И ние си имаме мома за .. До таму некаде, до фото сесијата на Мечкин Камен, ќе се знае дали нашата политичка мома, која сите знаеме дека не е баш невина, ќе стапне на лудиот камен со менување на презимето - името согласно нашите традиции не се менува. Подготовките за печатење на 15,000 покани, меракот за сончање по градските плажи, возењето со жичници, гладта по кредити, некако ми укажуваат дека момата решила да се .. Но ништо не е готово, додека не зачука тапанот.

Кога се работи за македонски сендвич, пардон, северномакедонски сендвич, редно е да ги откриеме состојките кои го сочинуваат сендвичот со променливо до прифатливо име. Овој наголемо рекламиран сендвич на пазарот е уствари сендвич со шунка и кашкавал, поконкретно овчји кашкавал. И тука, вмр(овците) се дефинитивно вмешани, додека с(вињата)дсм е дефинитивно посветена. Лепчињата од овој сендвич се НАТО и ЕУ. Денес ми заличува дека се малку бајати, и како да забележувам неколку точки зелена мувла како шараат по површината. Ех, ех, а колку ли ќе беа вкусни лепчињава само пред неколку години, сто насто ќе се залебевме. Грците во овој сендвич деликатес се задолжени за сосот. Тоа е парадајз маслинов прелив, константно подгреван еве веќе 20 години, некои велат уште од поодамна е приготвен преливот специјално само за нас. И немој некој да протестирал и негодува - ма што се 20 години за квалитетено маслиново масло полно витамини. Па што ако се они материјално и морално банкрот, тоа не значи дека не се наши пријатели. Сакате сендвич или не сакате? Ма сендвичот е прва лига, еве го маркетира нашата најгледана телевизија која воедно е позната по маркетирање детски бакуган флипсови - секое дете да лапне пет невкусно нездрави флипса доколку сака да учествува на турнирот. Сакате сендвич или да идат уште реклами, а?

Ксметот на југ ги повел и до северноафриканскиот брегот ги довел. Луѓето се скрасиле на работ од плодната депресија и го заградиле градот Кирена (Cyrene), по кого и ден денешен се именува областа Киренајка во Либија.

Луѓето се зафатилеи си живееле, кој ковач, кој сточар, кој терзија. Но, никој од жителите на Кирена не можел да претпостави ниту во најлудите соништа дека столб на севкупното живеење и економија на градот ќе стане локалното растение Силфиум (Silphium), див разијан сличен на анасон, но многу многу поголем. Скапоценото растение кое имало семе во облик на срце се користело како лек, делувало против кашлица, разни болки и тртки, додека од исцедокот на засеченото растение се правел вкусен резок сок. Но сите овие благодети на силфиумот не биле ништо наспрам неговата двојна моќ во креветот, како контрацептивно средство и како афродизијак. Силфиумот бил надалеку и нашироко познат во античкиот свет. На сите познати и непознати јазици се раскажувало и се шепотело - по александриските пазари, во колосеумот римски, дворовите на кралска Пела, та се до распнатиот во пустина персиски шатор и слоновата корпа на индиските махараџи – “ќе водиме љубов се дури имаме силфиум“.

Монета од Кирена - силфиум и жена како се допира долу

Најпознатиот римски гениколог и физичар од тоа време, по име Соранус, тврдеше дека е доволно жената еднаш месечно да пие сок од силфиум растворен во вода за да ја спречи бременоста, и не само тоа, туку сокот од силфиум може да го спере веќе постоечкиот плод стар до 40 дена. Алтернативно, може малку волна да се натопи во сокот од силфиум и накратко да се вметне во вагината за продолжено задоволство на обата партнери и нула ризик од несакана бременост.

Очекувано, слифиумот е претсатвен на сребрените и златните монети, и како да не биде, кога, во одредени периоди семето-срце наместо злато се чувало во трезорите на Кирена. И постоеле безброј обиди растението да се култивира, да се расадува и пресадува, но сите биле неуспешни. Срцето не растело никаде на друго место. Семето не виреело никаде на друго место. Откога се појавиле натрапниците и шферцерите на оваа уникатно богатсво побарувано и вреднувано ширум стариот свет, Кирена со кралски указ ја регулирала жетвата и правата на користење на љубовното растение. Слодострастието и уживањето во сексот станало кралска работа.

Монета од Кирена - семе на силфиум во облик на срце

Во златните години на Рим, широката употребата на силфиумот во империјата не влијаел единствено на љубовниот живот, туку имал редица последици. Наталитетот значително се намалил, животниот век се зголемил, богатството се слевало од сите страни. Постоело изобилие на храна, поетите рецитирале, скулпторите вајале, населението било задоволно и имало релативно малку војни. Но секое задоволство кратко трае, та нека е и силфиумовото продолжено и вознесувачко задоволство на семето срце. Не се знае како, не се знае зошто, историчарите ретко ги бележат тие моменти, но се знае преку сведоштвото на Плиниј Постариот во 1 век од нашата ера дека последната грмушка силфион била пратена на имераторот Нерон да ја задоволи неговата “љубопитност.“ Се говори дека поради низа управни грешки и лоши римски империјални намесници силфиумот бил препуштен на прекумерната испаша од локалните сточари, или дека алчноста допринела шферцот да му отстапи место на строгиот кралски указ. Сеедно, со исчезнувањето на силфиумот исчезнува една ера, антиката со нејзинта фолозофија, морал, етика и општествена политичка творба, додека, паралелно се раѓа нова, ера каде контрацепцивните моќи на силфиумот не можеле да влијаат, ерата на христијанството.

-----------

античко објаснување на сликата - сакам да имам секс со ЕУ без обврски