Да започнам со сцена од филмот "Down by Law" од Jim Jarmusch каде тројцата јунаци протестираат од затворската ќелија.
Луцидниот Сеад Џигал, коблогер на оваа платформа, не почести со ислкучително интересен запис. Чуму протести? Првата причина поради која ми се допадна текстот е што Џигал говори за систем. Тоа е мое лично поле на интерес 
И втората причина е што текстот има еден клучен пасус кој ја погодува суштината на проблемот, не само во либерално граѓанскиот модел на државно управување. Коректната анализа и начинот на кој е пренесена пораката за причините и потребата за протестирање во систем базиран на граѓанинот е дополнителен плус.
Овие протести го разобличија тоа и стана јасно дека на Македонија повеќе од каква било промена на власт и треба промена на моделот на практикување на власта. Процесот на напуштање на партискиот монопол врз демократијата (подржан од корумпирани медиуми, инструментализирани НВОа, платени институти и интелектуалци, псевдо-експерти и др.) е неодложен. Се разбира, таа промена и давање „столче“ за граѓанинот во одлучувањето КАКО а не КОЈ владее нема да биде лесно, но тоа е право кое ни припаѓа и од кое граѓанинот не смее да се откаже. Постоечката партиска демократија нужно е да се придвижи кон вистинска граѓанска демократија, тоа им го должиме на поколенијата кои доаѓаат и за кои немаме оправдание ако за таа работа сме потрошиле 30 години од независноста.
За да се променат нештата треба да се промени како тие работат. Начинот претходи и го дефинира моделот. Со системски речник, за делотворен и функционален систем најпрво се менуваат функциите на елементите, а потоа се отстрануваат одредени непотребни елементи, или се воведуваат нови во зависност од системските потреби. Оваа здраворазумска водилка осекогаш сум ја застапувал низ годините на блогирање, сум ја туркал како непоходна мирудија во сите јавно понудени светогледи, и сум се борел за едно такво поаѓалиште во разбирањето. Симболично, со театарска терминологија, за да се промени нешто во претставата наречена живот, каде сите ние истовремено сме актери и публика, не секојпат со подеднакво стартно доделени билети и улоги, се менува пред се сценариото. Сценариото е тоа според кое се распределуваат улогите. Фокусот не е на замената на актерите, ниту е тоа сценографијата, ниту костумите. Сето тоа е второстепено. Тие може да се променат, но не мора. Режисерот во претставата наречена живот се универзалните природни закони, или преносно, режесер е самиот Господ Бог.
Јас врескам, Ти врескаш, Ние сите врескаме за сладолед - мора да признаеме дека воопшто не звучи како треба. Иако преводот од англиски на македонски е технички коректен, негде попат се изгуби суштината и смислата на ова врескање.
These protests emphasized that Macedonia needs, more than any change of government, a change of the ruling model practiced by the elected political parties. The process of abandoning of the parties' monopoly on democracy (supported by the corrupted media, party affiliated NGOs, paid institutes and intellectuals, pseudo-experts and others) is inevitable. Of course, this change and giving "a chair" to citizens in deciding HOW and not only WHO is governing is not going to be easy as it requires the powerful to concede parts of their power, but it is a right which belongs to citizens and is a right they can’t give up. Moving from the existing Party Democracy to Citizen Democracy is essential move towards real democracy. This generation owes it to generations who come after us and for sure there will be no excuse if we spend 30 years of independence to secure this right.
Немам ништо против преведувачката слобода за што поверно да се пренесе смислата на текстот и неговата суштина, но во овој случај имам замерки. Инструментализирани НВОа ≠ party affiliated NGOs. Промена на моделот на практикување на власта ≠ change of the ruling model practiced by the elected political parties. Или обидете се да ја пронајдете оваа реченица од англискиот текст во македонскиот: No NGOs, no courts, no other institution was able to resist their plans and pursuing of their selfish interests.
На макдеонски е оставен простор инструментализаторот на НВОата и/или да бидат политичките партии. На англиски воопштениот “модел на практикување на власта“ директно преоѓа во модел практикуван од избраните политички партии. Преводителската слобода го покажува сиот раскош во онаа непостоечка додадена реченица која таксативно акцентира кој се не може да избега од партиските планови и нивните себични интереси. Да бидам јасен, неспорно е дека во политичкиот домен во центарот го имаме овој двоглав партиски модел на практикување на власта. Но дури овој модел со воведување на етно рамнината комотно може да го прошириме до 2+2 политички модел на практикување на власта. Системскиот модел може да го прошириме до општествено-политички, каде по природа на нештата може да ги сместиме НВОата како системски елемент со своја општествено-политичка функција. Та дури може системски и географски да рашириме до европски модел, светски општествен модел, затоа што Македонија не е изолиран остров и има свое взаемодејство и одредена системска поставеност во овие модели. Сумарно, македонското чуму се обраќаше кон конкретна тема и беше коректно во исказот со оставање простор за надградба понатамошни моделирања, додека англиското why преакцентираше, та дури додаваше, до нарушување на изворните коректни ставови во однос на системското моделирање.
It`s Not The Fall
That Kills You
IT`s the Sudden Stop
Life is Limbo dance
but
It`s question where You get down
not
How low You can get
Ќе забележите дека ова е цепидлачење, непотребно завлекување во детали наспроти моментумот на упатената мобилизирачка порака и ургентноста на протестната акција. Сепак, да не заборавиме, ако сакаме да ги промените нештата треба да се промени како тие функционираат. Да се позанимавам малку со НВОата.
Во народот е добро познато која рака е одозгора, раката што прима или раката што дава? Можноста за инструментализација е кај раката што дава. Почетокот на делување на македонските НВОа е безмалку пар години по нејзината независност, рани деведесети. Тие воглавно се финансирани од надвор. Вообичаено се финансирани од страна на странски фондации, институти, организации и влади. Во последните неколку години се појавија НВОа ала Коце и ала Стефчо кои пренесуваат зад`ткани ставови на националните медиуми од пред селската чешма. Тие точно се препознаени како партиски инструменти за изнесување ставови и делување по општествени прашања каде политичката партија директно не може да делува заради јавната перцепција и заради глумата на функционален граѓански општвестен модел. Но во однос на етаблираните во јавноста НВОа овие Стефчо-Коце НВОа се вистински џуџиња. Во однос на финансиите, по број на вработени, или минутажата и влијанието во јавните гласила, и по ред други параметри, Стефчо и Коце се права смешка. И да повторам, раката што дава ги поседува инструментите.
Ако во економијата постојат монополи, олигополи, ако во политиката имаме двоглав еднопартсики систем на практикување на власта, или поточно 2+2 партиски ситем, дали во сферата на НВОата може да говориме за монопол или олигопол? Зарем не е претставува ФИООМ заедно со своите содружни по интерес и пратечки по финансии донатори своевиден невладин монопол каде е сконцентрирана моќта за општествено организационо делување. Немам точни и адекватни податоци за да се поткрепи оваа теза-прашање, но одговорот што лебди во воздухот наполно укажува на тоа. Невладините на Сорос преку изразитата финансиска издашност изразена во цифри е монопол во сферата на НВОата, и со тоа монопол во граѓанските организации и организираност по сиасет општествено-политички прашања.
Господинот Сорос по низа прашања и ставови е контроверзна личност. Транспарентност, отвореност за дебата, кога се во прашање финасиите и од тука изведените вистински намери во општествениот живот, ретко, до постојаното никогаш, се на дневен ред или на јавен дебатен тапет за членовите на овие организации или пак на самите организации финансирани од Сорос. Инаку околу ова прашање можам со 101 пример да покажам и да го одбранам ставот дека поведението и делата на Г-дин Сорос во финансиската сфера се во дијаметрална спротивставеност со јавно декларираните негови заложби за демократија, контра тоталитаризмот и отвореност на општеството. Хоризонтала наспроти вертикала, ракажувајте ми за тоа. Во оваа прилика еден мал цитат од устата на Сорос, каде наизменично дефилираат зборовите - ред - контрола - архитектура - правила - ред - реконституција - систем, ма како да слушате зборови од устата на запален застапник на груевизмот
A new Bretton Woods conference, like the one that established the international financial architecture after World War II, is needed to establish new international rules, including treatment of financial institutions considered too big to fail and the role of capital controls. It would also have to reconstitute the International Monetary Fund to reflect better the prevailing pecking order among states and to revise its methods of operation.
In addition, a new Bretton Woods would have to reform the currency system. The postwar order, which made the U.S. more equal than others, produced dangerous imbalances. The dollar no longer enjoys the trust and confidence that it once did, yet no other currency can take its place.
Или доколку сметате дека Сорос и соросоидите се испукана тема, еве, имам илустративен пример со доскора невладиниот активист Артен Груби. Ако прочешлате на нет по јавно достапните активности на овој активист ќе видите чудна мешавина на евроатлантизам, НВО-изам, амбасадори, виски, партизам и каменици. Груби работел како преведувач и советник на Меѓународниот Суд во Хаг на случајот Милошевиќ, па малку советничка улога за НАТО, па невладина со ултра освестувачко име „Разбуди Се“ финансирана меѓудругите од американската амбасада во РМ, вработен во амбасадата на кралството Холандија, па главен организатор на едниот табор и учесник во инцидентот со каменување на скопското кале, па кандидат за пратеник на ДУИ во ИЕ 2 на високото четврто место и како шлаг на торта истиот лани е украсен со титулата “човек на годината“ на трговска фирма со акцизни стоки лоцирана во ТЦ Мавровка, застапник на брендот виски Џони Шетачот. Уште еднаш, да не заборавиме, раката што дава е инструментот, раката што прима е инструментализирана, илимити во подредена положба. Навистина не сум паметен кој од инструментите да го употребам во случајот на Артен Груби, ко во лабаратаоријата на Тесла да се наоѓам, само наместо електричен набој да го мерам општествениот потенцијал за невладино инструментарно искрење.
На една неформална блог средба токму во првичните денови на протестот „Плоштад Слобода“ го упатив прашањето до мои драги личности и пријатели, се уште ми се драги и ги сметам за пријатели иако ретко се гледаме и дружиме, учесници во тогашниот протестен собир - Зошто не му влепите шампита на Фрчко в лице за да покажете јавно и симболично пред камерите и пред јавноста дека немате врска со партии и партиската инструменатализираност? Одговорот во оваа прилика нема потреба да го презентирам. Наместо тоа, забележувам дека во тековните протести на видно место се наоѓа паролата - Ние НЕ сме Партија. Секако дека е така. Воопшто не се сомневам. Но затоа во оваа прилика го поставувам прашањето - Зошто на протестите нема парола “Ние не сме Сорос“ или како подваријаната “ Ние не сме Милчин и неговите соросоиди“? Овој пат, шампитата плесната во фаца ја оставам за медиумскиот мешетар Героски кој со својата мурдоковска острилка и неговиот фамилијарен однос “кај си бе пичка ти материна“ со низа претседатели и премиери оваа јавна шлаг мачканица потполно ја заслужува но никако да ја добие.
Јунаците од филмот "Down by Law" протестираа во затворот. Нашето бегство од затворот запишано во актуелниот филм “Згмечени од Системот“ многу тешко ќе оди. Во буквална смисла тоа е несреќниот случај со Мартин Нешковски , фигуративно и така вистински почувствувано според тоа како ни го сместил системот на повеќето од нас. По ова сценарио, за да се случи бегството од затворот најпрвин треба искрен карактер кој ќе ја раскаже својата вина за кмечење во системскиот затвор “тој пукаше во мене, јас пукав во него и го скинав.“ Дури потоа ќе следува патешествитето низ мочуриштето, сцената со ловењето на зајакот, засолништето и закрепнувањето во колибата на девојката. За крај, по филмското сценарио, ќе следува предизвикот на раскрсницата, каде секој од нас ќе тргне по сопствениот пат.
